وزارت مسکن: الزام شیرهای خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله و ضرورت نظارت بر اجرا

وزارت راه و شهرسازی طی دستورالعملی مدیران راه و شهرسازی همه استان ها با تاکید بر الزامات نصب شیرهای خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله، بر اساس ویرایش پنجم مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان خواستار تنظیم گزارش اجرایی از اقدامات انجام شده در این خصوص شد. این دستورالعمل که به شماره 14870/420 در تاریخ 2/9/1404  توسط دفتر مقررات ملی ساختمان تنظیم شده، به ابعاد این موضوع پرداخته که در ادامه به بررسی جزئیات آن می پردازیم.

دستورالعمل وزارت مسکن و شهرسازی در خصوص گزارش اجرایی الزامات قانونی شیر حساس به زلزله

در ابتدای این نامه به خطرات جدی ناشی از انفجار در زمان وقوع زلزله و همچنین نشتی گاز منواکسید کربن و گاز طبیعی و کلیت این الزام در ویرایش پنجم مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان پرداخته شده که به شرح ذیل است:

“با توجه به وجود سیستم لوله کشی گاز سراسری در سطح کشور، یکی از حوادث محتمل به (در) هنگام زلزله، وقوع انفجارهای شدید به دلیل انتشار سریع یا نشت آرام گاز طبیعی و یا مونوکسید کربن است. در همین راستا طبق ویرایش پنجم مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان، بند 17-4-10-5 تجهیزات ایمنی شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله، آشکارساز گاز طبیعی و آشکار ساز مونوکسید کربن به عنوان تجهیزات ایمنی برای سیستم لوله کشی گاز ساختمان ها در نظر گرفته شده است.”

در ادامه دستورالعمل مذکور بندهای مربوط به نصب شیرهای حساس به زلزله به شرح ذیل ذکر شده است:

17-4-10-5-1 نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله در ابتدای لوله کشی گاز ساختمان های آپارتمانی مسکونی با تعداد واحد زیاد(از 31 واحد آپارتمانی مسکونی و بیش از آن) و ساختمان های عمومی(بجز فعالیت های تجاری مستتقل تک واحدی) و ساختمان های خاص، الزامی است.

17-4-10-5-2 نصب آشکارساز طبیعی و آشکارساز مونوکسید کربن در موتورخانه های ساختمان های آپارتمانی مسکونی با تعداد واحد زیادی (از 31 واحد آپارتمانی مسکونی و بیش از آن) و ساختمان های عمومی(بجز فعالیت های تجاری مستقل تک واحدی) و ساختمان های خاص الزامی است.

این دستورالعمل اکید و روشن فقط به تذکر قانون و الزام قانونی شیرهای حساس به زلزله و دستگاههای نشت یاب بسنده نکرده بلکه ابتدا با استناد به حق نظارتی وزارت مسکن بر حسن اجرای بندهای 2-6 و 5-6 سیاست های کلی نظام در مورد پیشگیری و کاهش خطرات ناشی از سوانح طبیعی و حوادث غیر مترقبه طبق ماده 35 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، از ادارات راه و شهرسازی همه استان ها خواسته است دستور لازم به منظور بررسی و تهیه گزارشی از اجرای بندهای فوق الذکر در پروژه های در حال ساخت را صادر نمایند. بر اساس متن صریح این دستورالعمل، گزارش مذکور می بایست متضمن گزارش از اجرای الزامات در پروژه های قبلی از ابتدای ابلاغ ویرایش جدید تاکنون نیز می باشد. به منظور سرعت عمل در تنظیم گزارش مذکور، ضرب العجل یکماهه تعیین گردیده است.

قابل ذکر است که دستورالعمل مذکور به مراکز متعدد مهم مرتبط با مباحث ایمنی و حوادث غیر مترقبه همانند رییس سازمان مدیریت بحران و ریاست سازمان نظام مهندسی کشور رونوشت داده شده است.